v    روش اکتشافی:

در این روش شاگردان باید مسئله مورد نظر را مشخص کند و خود راه های حل ممکن را برای آن در نظر گیرد و این راه حل ها را با توجه به شواهد تجربه کند ونتیجه گیری های مناسبی را با توجه به این تجربه بدست آورد و این نتیجه گیری ها را در موقعیت های جدید به کارگیرد و سر انجام به قوانین کلی و قابل تعمیم برسد. روش اکتشافی یکی از روشهای شناخته شده است که وسیعأ در ممالک پیشرفته مورد استفاده قرار می گیرد.

در این روش شاگردان با رهنمایی اندک معلم و یا بدون رهنمایی و دخالت آن به هدف مورد نظر نایل می آیند. زیرا در این روش شاگرد محور اصلی فعالیت به شمار میرود.

در این روش معلم با شاگرد در موارد ذیل کمک می نمایند:

1 - معلم می تواند اصول و راه حل مسأله را برای شاگرد توضیح دهد.

2 - معلم می تواند فقط اصول را بگوید اما راه حل مسئله را بیان نه نماید.

3 - معلم می تواند اصول را تشریح نکند اما راه حل مسئله را شرح دهد.

4 - معلم می تواند نه اصول و نه راه حل را در اختیار شاگردان بگذارد.

در یادگیری اکتشافی معلم اصول را شرح می دهد اما در باره راه حل آن به شاگردان چیزی نمی گوید.

فوائید روش اکتشافی از دیدگاه برونر:

برونر ( 1972) فوائید ذیل را را برای روش اکتشافی بر شمرده است:

1 - یادگیری اکتشافی توانایی ذهنی شاگردان را تقویت میکند زیرا در این روش شاگردان از طریق در یافت راه حل ها برای مسایل مشکل وپیچیده خود را آماده حل مسایل مشکل می سازد.

2 - این روش انگیزه درونی شاگردان را افزایش میدهد. زیرا در این روش شاگرد به طور خود جوش فعالیت های آموختن را دنبال میکند ویاداشتی را هم که در یافت میدارداز فعالیت خود اوست.

3 - روش اکتشافی و یادگیری از این طریق فنون اکتشاف را به شاگرد می آموزد و سر انجام او را خلاق و کاوشگر بار می آورد.

یادگیری اکتشافی موجب دوام بهتر آموخته های می شود. زیرا شاگردان خود آموخته هایش را سازمان می دهند ومی دانندکه درچه موقع آنهارا بدست آورد.

نواقص و محدویت های روش اکتشافی:

آزوبل معتقد است که هدف اساسی تدریس این است که مجموعه منسجمی از دانش و معلومات به شیوه سازمان یافته ارائه شود. فلهذا این مجموعه باید به وضاحت تنظیم شود وبه وضاحت به شاگردان عرضه گردد که این روش به جز از رشته های علمی به خصوص مثل فزیک، ریاضی وزیست شناسی ب دیگر رشته ها کار برد ندارد. همچنان مخالفان روش اکتشافی آن را روش کم اثر و وقت گیر می دانند ومعتقدند که این روش برای شاگردان جوان مفید نمی باشد. ( ص 193-195 کتاب روشهای نوین تدریس مولف عبدالکریم خوشبخت)